Θλίψη προκαλούν όσα γράφονται τις τελευταίες ημέρες, με αφορμή την υποδοχή ενός κειμηλίου που συνδέεται με τον μεγάλο Άγιο της εποχής μας, τον Όσιο Παΐσιο, του οποίου τη μνήμη εορτάσαμε χθες.
Όπως είναι γνωστό, ο Άγιος είναι ενταφιασμένος στην Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στη Σουρωτή Θεσσαλονίκης, έναν τόπο αναφοράς για εκατομμύρια προσκυνητές από την Ελλάδα και ολόκληρο τον κόσμο. Σύμφωνα με την επιθυμία του, δεν έχει πραγματοποιηθεί ανακομιδή των ιερών λειψάνων του. Γι’ αυτό και κατά καιρούς τίθενται σε προσκύνηση αντικείμενα που συνδέονται με τον βίο του, προσφέροντας στους πιστούς μια ακόμη αφορμή να εκφράσουν την αγάπη και την ευλάβειά τους προς τον Άγιο.
Είναι σημαντικό να διακρίνουμε την τιμή προς ένα αντικείμενο που συνδέεται με έναν Άγιο από τη λατρεία, η οποία ανήκει αποκλειστικά στον Θεό. Ο πιστός δεν προσκυνά το αντικείμενο ως υλικό πράγμα, αλλά τιμά το πρόσωπο του Αγίου και δοξάζει τον Θεό που τον αγίασε. Για εκείνον, αυτό αποτελεί πηγή ευλογίας και πνευματικής ενίσχυσης.
Αντίθετα, για έναν άνθρωπο που δεν πιστεύει, αυτή η στάση είναι δύσκολο να γίνει κατανοητή. Ίσως να του φαίνεται παράξενη ή ακόμη και υπερβολική. Το ίδιο συμβαίνει και με την τιμητική προσκύνηση των ιερών εικόνων. Για τον πιστό, η εικόνα δεν είναι ένα απλό κομμάτι ξύλο ή χρώμα, αλλά μια υπενθύμιση της παρουσίας και της αγιότητας του εικονιζόμενου προσώπου, μια πρόσκληση να μιμηθεί τη ζωή του. Για εκείνον που δεν πιστεύει, όμως, όλα αυτά μοιάζουν ακατανόητα.
Προσωπικά, μπορώ να κατανοήσω έναν άνθρωπο που δεν συμμερίζεται την πίστη της Εκκλησίας. Η πίστη είναι δωρεά του Θεού και καρπός της ελεύθερης ανταπόκρισης του ανθρώπου. Εκείνο που δυσκολεύομαι να κατανοήσω είναι γιατί ορισμένοι αισθάνονται την ανάγκη να χλευάζουν ή και να υβρίζουν όσους εκφράζουν με σεβασμό την πίστη τους. Σε μια δημοκρατική κοινωνία, ο αμοιβαίος σεβασμός οφείλει να ισχύει για όλους, είτε πιστεύουν είτε όχι.
Πριν από λίγες ημέρες η Εκκλησία μας τίμησε τη μνήμη του Προφήτη Ελισσαίου. Η Αγία Γραφή αναφέρει ότι ο Προφήτης επιτέλεσε θαύματα με τη μηλωτή του Προφήτη Ηλία, ένα απλό ένδυμα που είχε συνδεθεί με έναν άνθρωπο του Θεού. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι η σχέση των υλικών αντικειμένων με τα πρόσωπα των αγίων δεν είναι μια σύγχρονη επινόηση, αλλά έχει βαθιές βιβλικές και εκκλησιαστικές ρίζες.
Γι’ αυτό μπορώ να κατανοήσω την ανάγκη ενός πιστού να προσκυνήσει με ευλάβεια ένα αντικείμενο που συνδέεται με έναν Άγιο. Εκείνο που πραγματικά με προβληματίζει είναι η ανάγκη κάποιων ανθρώπων να ειρωνεύονται ή να προσβάλλουν την πίστη των συνανθρώπων τους. Ο σεβασμός στη διαφορετική πεποίθηση είναι γνώρισμα πολιτισμού. Και ο διάλογος, ακόμη και μέσα στη διαφωνία, είναι πάντοτε προτιμότερος από τον χλευασμό.
π. Θωμάς Ανδρέου
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου