Σκέψεις στην παραβολή του Ασώτου.

Η παραβολή του Ασώτου Υιού δεν περιγράφει απλώς μια οικογενειακή ιστορία, αλλά αποκαλύπτει την πορεία της ανθρώπινης καρδιάς απέναντι στον Θεό. Ο νεότερος γιος, αυτονομημένος αλαζονικά, πιστεύει πως μπορεί να υπάρξει χωρίς την πατρική παρουσία.

Η απομάκρυνσή του δεν είναι μόνο χωρική, αλλά κυρίως υπαρξιακή. Οι επιλογές του τον οδηγούν στη στέρηση και την πείνα, εκεί όπου η ταπείνωση γίνεται δάσκαλος. Μέσα σε αυτήν τη συνθήκη γεννιέται η αυτογνωσία: αναγνωρίζει το λάθος του και, μέσα από έναν δραματικό εσωτερικό μονόλογο, συνειδητοποιεί ότι ενώ ο ίδιος χάνεται, ακόμη και ο τελευταίος δούλος του πατέρα του ζει μέσα στην αφθονία. Έτσι, η αναγνώριση του σφάλματος μετατρέπεται σε μετάνοια, όχι ως απλή λύπη, αλλά ως απόφαση αλλαγής πορείας και προσπάθεια επανόρθωσης: «ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου».

Η επιστροφή του, όμως, δεν συναντά κρίση, αλλά αγκαλιά. Ο πατέρας δεν περιμένει εξηγήσεις· μόλις τον βλέπει, τρέχει ο ίδιος προς το μέρος του, προλαβαίνοντας κάθε λόγο απολογίας. Η αγάπη του δεν μετρά παρελθόντα σφάλματα, αλλά αναγνωρίζει τη μετάνοια και αποκαθιστά τη σχέση. Εκεί αποκαλύπτεται το πρόσωπο του Θεού: Πατέρας που δέχεται, συγχωρεί και χαίρεται για την επιστροφή του χαμένου.

Κι όμως, η παραβολή δεν τελειώνει στη χαρά της επιστροφής. Η σκηνή μεταφέρεται στον μεγαλύτερο γιο, ο οποίος δεν μπορεί να δεχθεί ότι μέσα στο ίδιο σπίτι χωρούν και οι δύο. Ενώ δεν έφυγε ποτέ σωματικά, ζούσε με την ίδια αίσθηση ιδιοκτησίας και αυτονομίας. Θεωρεί πως ο πατρικός οίκος τού ανήκει και ελέγχει τον πατέρα για τη συγκατάβασή του. Η διαφορά των δύο αδελφών δεν βρίσκεται τόσο στην αμαρτία, όσο στην ειλικρίνεια: ο μικρότερος είχε το θάρρος να εκφράσει την απομάκρυνσή του και να επιστρέψει, ενώ ο μεγαλύτερος, χωρίς να το ομολογεί, θεωρούσε την αγάπη του πατέρα δεδομένη και αποκλειστικά δική του.

Έτσι, η παραβολή μάς καλεί σε έναν βαθύ στοχασμό: μήπως τελικά ο άσωτος δεν είναι μόνο εκείνος που φεύγει, αλλά και εκείνος που μένει χωρίς να αγαπά; Και μήπως η αληθινή μετάνοια δεν είναι απλώς η επιστροφή στο σπίτι, αλλά η αποδοχή ότι ο πατρικός οίκος είναι χώρος κοινωνίας, συγχώρησης και χαράς για όλους;

π. Θωμάς Ανδρέου