Έχοντας ασχοληθεί επισταμένα με το θέμα των Νεομαρτύρων, συνειδητοποίησα πως οι τελευταίοι λαϊκοί
που αναγνωρίστηκαν ως Άγιοι από την Εκκλησία μας είναι, και παραμένουν, οι Νεομάρτυρες — άνδρες και γυναίκες που θυσίασαν την ίδια τους τη ζωή χάριν της αγάπης τους προς τον Θεό.
Αυτό πρακτικά σημαίνει πως, τους τελευταίους δύο αιώνες, σχεδόν διακόσια χρόνια δηλαδή, δεν έχει αγιοκαταταχθεί κανένας λαϊκός. Όλοι οι νέοι Άγιοι της Εκκλησίας μας είναι ρασοφόροι μοναχοί, πρεσβύτεροι ή Επίσκοποι. Αυτό όμως σημαίνει άραγε πως εξέλειψε η αγιότητα στα πρόσωπα των λαϊκών ή μήπως η Εκκλησία δίνει το μήνυμα —λανθασμένο ή όχι— ότι η αγιότητα προσεγγίζεται κυρίως μέσα από το ράσο;
Στους δύο προηγούμενους αιώνες έζησαν πολλοί λαϊκοί άγιοι ανάμεσά μας: άνθρωποι με αγάπη στο Θεό και στον άνθρωπο, πολλές φορές αναγγεμένοι και πάσχοντες, που έφεραν τον σταυρό της δοκιμασίας με αναστάσιμη χαρά, χωρίς γογγυσμούς, αλλά με πίστη και ελπίδα πως τα πρόσκαιρα διαδέχονται τα αιώνια και τα φθαρτά τα άφθαρτα. Το σίγουρο είναι πως τους γνωρίζει και τους καταξιώνει ο Θεός!
Αυτή είναι και η λεπτή διαφορά ανάμεσα στην αγιοποίηση της Δύσης και την αναγνώριση της Ανατολής: η Αγιότητα στην Ανατολή αποτελεί την αναγνώριση της συνείδησης του πληρώματος της Εκκλησίας στο πρόσωπο ενός ανθρώπου του Θεού και όχι επιβολή μιας αναγκαστικής αποδοχής χωρίς προβληματισμό.
Το ερώτημα που εύλογα γεννάται λοιπόν είναι: ποιος είναι ο λόγος που δεν υπάρχουν λαϊκοί Άγιοι στη νεότερη εκκλησιαστική ζωή; Στο παρελθόν έχουν υπάρξει κάποιες σκέψεις για την αναγνώριση της αγιότητας κάποιων επιφανών λαϊκών, όπως ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδος, Ιωάννης Καποδίστριας, ή ο λεγόμενος «Άγιος» της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Όμως ούτε αυτοί μέχρι σήμερα έχουν τεθεί σε σοβαρή συζήτηση ώστε η Εκκλησία μας να προβεί σε τυχόν αναγνώρισή τους ως Αγίων.
Ασφαλώς, βασικό στοιχείο για την αναγνώριση ενός Αγίου είναι τα θαυμαστά γεγονότα που ταυτίζονται με το πρόσωπό του. Ωστόσο, κάνουν όλοι οι Άγιοι θαύματα; Εξάλλου, απόλυτη πεποίθησή μας είναι πως ο Θεός είναι αυτός που, με τη μεσιτεία των ανθρώπων, θαυματουργεί. Κάτι δηλαδή που η ανθρώπινη λογική δεν μπορεί να εξηγήσει, αυτό ορίζεται ως θαύμα.
Μου έρχεται στο νου το παράδειγμα του Καθηγητού της Ερήμου, του Μεγάλου Αντωνίου, που αναζήτησε και βρήκε τη μυστική αγιότητα στο πρόσωπο ενός απλού τσαγκάρη της Αλεξάνδρειας! Δεν χάθηκε λοιπόν η αγιότητα στον κόσμο, αλλά πρέπει να βρεθεί και στα πρόσωπα των λαϊκών που αγίασαν μέσα από τη ζωή τους, κρυμμένοι στα μάτια των ανθρώπων, φανεροί ενώπιον του Τρισαγίου Θεού.
Το γεγονός είναι ένα: η αγιότητα ζει μέσα στην Εκκλησία και όχι έξω από αυτήν. Άλλωστε Εκκλησία σημαίνει κοινωνία Αγίων και σε αυτήν την αγιότητα μετέχουν όλοι — κληρικοί και λαϊκοί — καθένας ανάλογα με τον τρόπο που ζει την πίστη, την αγάπη και την αφοσίωση του στον Θεό και στον συνάνθρωπο. Η Εκκλησία, ως Σώμα Χριστού, φωτίζει και αναγνωρίζει αυτήν την αγιότητα, ενώ η ζωή των ανθρώπων γίνεται ζωντανή μαρτυρία της παρουσίας του Θεού στον κόσμο.
π. Θωμάς Ανδρέου
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου